Liburua
Japonian Karaté no kokoro izenburuarekin argitaratu ziren, «karatearen espiritua». Saiko Shihan Toshio Tamanok New Yorken jaso zituen eta ingelesera itzuli zituen bere ikasleekin; emazteak frantsesera eraman zituen, eta handik iritsi ziren gaztelaniara, El Zen y el camino del guerrero izenburuarekin («Zena eta gudariaren bidea»). O’Sensei Seikichi Toguchiren saiakera laburrak dira, tonu poetiko eta xumean idatziak: urriko zerua, basa-lore bat, Itomango arrantzale bat.
Saiko Shihan Tamanorentzat, maisuak euri-egunetan, Tokioko tenpluan, bere bost edo sei ikasleekin hitz egiten zuen guztia biltzen dute. Haren maisu espirituala Sogen Sakiyama izan zen, budismo zeneko apaiza.
Jutsu eta Do
Antzina, arte martzialei jutsu deitzen zitzaien: trebetasuna, urteetako entrenamenduaren ondoren gutxik lortzen duten maila teknikoa. Jigoro Kanok jujutsua judo bihurtu zuenean, askok haren adibidea jarraitu zuten eta do izena hartu zuten: bidea. O’Sensei Toguchik honela azaltzen du aldea:
«Para el budismo Zen, la meta de la vida es la iluminación espiritual, y el Do es el camino hacia esa iluminación. La iluminación es también la verdadera meta de las artes marciales.» («Budismo zenarentzat, bizitzaren helburua argitze espirituala da, eta Doa argitze horretarako bidea da. Argitzea da, era berean, arte martzialen benetako helburua.») — O’Sensei Seikichi Toguchi
Bidea jarraitzea natural eta oso zaila izan daiteke aldi berean. Zaila ez galtzea da.
«En el camino de la vida, no hay ninguna puerta que se niegue a abrirse ante aquellos que desean pasar.» («Bizitzaren bidean, ez dago igaro nahi dutenen aurrean irekitzeari uko egiten dion aterik.») — Zen-esaldia, O’Sensei Seikichi Toguchik jasoa
Senshin: espiritua garbitzea
O’Sensei Toguchiren dojoaren sarreran bi hitz zeuden zintzilik, laurogeita hemeretzi urteko kaligrafo batek idatziak: Sen Shin, «garbi ezazue zuen espiritua». Atea zeharkatzean dena uzten da: familia, lana, gizarte-maila. Biluzik bezala sartzen da.
«Cuando liberéis vuestro pensamiento, podréis aprender.» («Zuen pentsamendua askatzen duzuenean, ikasi ahal izango duzue.») — O’Sensei Seikichi Toguchi
Ez da ihesbide bat. O’Sensei Toguchik pribilegio deitzen dio: gorputza eta espiritua entrenatzeko toki bat izatea, frustrazioetatik askatzeko ez ezik, norbera berriro sortzeko ere.
Mochi-bun: ulertzeko gaitasuna
Miyagi Senseik Okinawako hitz bat errepikatzen zuen entrenamenduetan: mochi-bun, ulertzeko gaitasuna. Ezagutzea ez da ulertzea. Denok dakigu ibiltzen, idazten du O’Sensei Toguchik, baina gutxik ulertzen dute ibiltzea. Elurra inoiz ikusi ez duenari azal dakioke, eta hala ere ez du ulertuko.
«Debemos utilizar el Kárate para desarrollar nuestro Mochi-bun todavía mas que nuestras técnicas. Este es el verdadero tesoro que podemos obtener de la práctica.» («Karatea erabili behar dugu gure Mochi-buna garatzeko, gure teknikak baino are gehiago. Hori da praktikatik lor dezakegun benetako altxorra.») — O’Sensei Seikichi Toguchi
Eta praktikatzaile beterano orori kontsolamendua ematen dion zerbait: mochi-buna gurekin geratzen da giharrek erantzuten ez dutenean ere.
Mesedea eta esker ona
Inor ez da besteak gabe bizi. Eguneroko ogia ezagutzen ez ditugun pertsona askoren eskuetatik igaro da. Budistek engi deitzen diote: elkarren mendeko sorrera. Horregatik, irakasten du O’Sensei Toguchik, mesedea ezer truke itxaron gabe egiten da eta ahaztu egiten da; jasotzen duenak, ordea, ez du inoiz ahaztu behar. Entrenamendu gogorra eta teknika ona ez dira nahikoa artista martzial errespetatua izateko: mesedearen zentzua ulertu eta praktikatu behar da.
Haserrea eta harrokeria
O’Sensei Toguchik bi saiakera eskaintzen dizkie praktikatzailearen bi oztopo handiei. Lehena haserrea da. Praktikatzaile batek kalte egiteko gaitasuna du, eta horregatik inork baino gehiago zaindu behar du bere burua. Itomango arrantzaleen esaera batekin azaltzen du:
«Cuando la ira le invade, el hombre sabio mantiene sus puños abajo.» («Haserreak hartzen duenean, gizon zentzudunak eskuak behean gordetzen ditu.») — Itomango esaera, O’Sensei Seikichi Toguchik jasoa
Bigarrena harrokeria da. Norberarengan konfiantza pixka batek energia ematen du; gehiegizkoak hazten eragozten du. Horregatik nahiago zuen bere balioaren azpitik agertzen dena harroputza baino.
«Existen límites al estatus, a la propiedad y a la riqueza, pero la capacidad de cada hombre no tiene límite.» («Estatusak, ondasunek eta aberastasunak badituzte mugak, baina gizon bakoitzaren gaitasunak ez du mugarik.») — O’Sensei Seikichi Toguchi
Ezpata zorroan
Armadako ofizial batek galdetu zion behin ea karateak pistola bati irabaz ziezaiokeen. Haren erantzuna teknikatik abiatzen da eta espirituan amaitzen. Mailarik apalenean, arte martzial bat tresna arriskutsua da. Gorenean, nortasuna lantzeko bidea.
«Un espíritu entrenado evitará los conflictos inútiles y peligrosos. No se dejará llevar por el ardor juvenil. Ni pondrá a nadie en peligro corriendo riesgos idiotas. Un espíritu entrenado es como una espada en su funda.» («Entrenatutako espirituak gatazka alferrikakoak eta arriskutsuak saihestuko ditu. Ez du gazte-sutasunak eramaten utziko. Ez du inor arriskuan jarriko arrisku ergelak hartuz. Entrenatutako espiritua zorroan dagoen ezpata bezalakoa da.») — O’Sensei Seikichi Toguchi
Inguruarekin harmonian bizi denak, dio amaitzeko, nekez izango du inori aurre egin beharrik.
Basa-lorea
O’Sensei Toguchik kata klasikoak hazi batzuekin alderatzen zituen, lore eman aurretik negua lur ilun eta hotz baten azpian igarotzen dutenekin. Eta bere eskola basa-lore batekin alderatzen zuen, ez berotegiko batekin: poliki hazia, ahaleginez, babesik gabe. Bertan, bakoitzak bere graduaren araberakoa ematen du. Hamargarren kyu batek hamargarren kyu batek egin dezakeena egiten du; shodan batek, shodan bati dagokiona.
«Ningún orgullo en la victoria, ningún pesar en la derrota.» («Harrotasunik ez garaipenean, damurik ez porrotean.») — O’Sensei Seikichi Toguchik jasotako esaera