Zer den
Daruma Bodhidharmaren izen japoniarra da, eta taiso hitzak ariketa esan nahi du. Daruma Taisoa, hitzez hitz, Darumaren ariketak dira: antzinako ariketen multzo bat, jatorria yogan, Do-inean —osasunerako ariketa txinatarrak— eta Okinawako arte martzialean duena.
1977an Saiko Shihan Toshio Tamanok sailkatu egin zituen, hirurehun ariketa baino gehiagoko sailari Daruma Taiso izena eman zion, eta yoga-jarrerekin, autodefentsa-teknikekin eta bikoteko ariketekin osatu zuen. Guztiei irakastea zen haren asmoa: gizonei, emakumeei, haurrei eta adinekoei, arte martzialen bat praktikatu ala ez. Berak azaltzen du, O’Sensei Toguchiren baimenarekin, eskolaren beroketa eta lasaitasunera itzultzea berrantolatu zituela artea praktikatzen ez dutenentzat.
Ez da materialik behar, ezta leku handirik edo hasierako sasoi fisikorik ere.
Indiatik Okinawara
Eskolaren eskuliburuak istorio bat kontatzen du, berak ohartarazten duenez tradizioari dagokiona:
- Esaten da VI. mendean Bodhidharma monjea Indiatik Txinara joan zela eta budismo zena irakatsi zuela Shaolin tenpluan. Ikusi zuen bere ikasleak ahultzen ari zirela hainbeste denbora eserita egoteagatik, eta Ekikingyo irakatsi zien, arnasketa berezi batekin egiten diren ariketa oso motelak.
- Txinan bazeuden, halaber, Gokingi, tigre, hartz eta txorien mugimenduak imitatzen zituena, eta tradizio taoistako Do-in.
- XIX. mendean, arte txinatarrekin batera, Hachidanchin izeneko zortzi ariketak iritsi ziren Okinawara. Kanryo Higaonna Senseik praktikatu zituen, eta Chojun Miyagi Senseik antolatu eta Okinawako metodora egokitu zituen.
- 1977an, Saiko Shihan Tamanok bildu eta Daruma Taiso deitu zien.
Nola praktikatzen den
Eskuliburuak arau sinple batzuk ezartzen ditu. Hona hemen batzuk, dauden-daudenean:
- Seizan hasi eta amaitu, begiak une batez itxita.
- Motelenetik azkarrenera joan, eta beti bi aldeak berdin landu.
- Inoiz ez behartu. Pazientziaz eta praktika erregularrez ateratzen da ariketa bakoitza.
- Mugimendu bakoitza bere arnasketarekin lagundu.
«Sostén la cabeza erguida, como si estuviera colgando del techo por un hilo invisible.» («Eutsi buruari tente, sabaitik hari ikusezin batez zintzilik egongo balitz bezala.») — Manual de Daruma Taiso, Marion eta Toshio Tamano
«Controlar tu mirada te ayudará a controlar tu mente.» («Begirada kontrolatzeak gogoa kontrolatzen lagunduko dizu.») — Manual de Daruma Taiso, Marion eta Toshio Tamano
«Es mejor practicar estos ejercicios diez minutos al día que una hora una vez a la semana.» («Hobe da ariketa hauek egunean hamar minutuz praktikatzea, astean behin ordubetez baino.») — Manual de Daruma Taiso, Marion eta Toshio Tamano
Arnasketa
Sudurretik hartzen da arnasa eta ahotik botatzen, modu motel, sakon eta erregularrean. Arreta Tandenera eramaten da, sabelaren sakonenera, zilborraren azpitik hiru hatzetara. Arnasa hartzean, gorputza erlaxatu egiten da; botatzean, ahalegina egiten du. Tradizioak Tandenen kokatzen du bizi-energiaren erdigunea, Kia.
Saioa etzanda egiten den meditazio batekin amaitzen da: gorputza zatiz zati erlaxatzen da, eta arnasak hiru denbora berdineko erritmoa jarraitzen du: arnasa hartu, eutsi eta bota. Saiko Shihan Tamanok hitz gutxitan esaten du elkarrizketa batean: arnasketa zuzena bada, energia berez ateratzen da.
Ariketa batzuk
Zutik egiten diren ariketak oinetatik burura egiten dira. Eskuliburuak, besteak beste, hauek deskribatzen ditu:
- Oinaren loto-lorea. Oinak paralelo; behatzak taldeka igo eta jaisten dira, eta lurrari heltzen zaio. Oinarria prestatzen du.
- Katagorria. Oinak eta belaunak elkarrekin, eskuak belaunetan; arnasa botatzean, belaunak tolesten dira, orpoak igoz.
- Ahatearen bainua. Shiko dachin, eskuak belaunetan, bizkarra biratzen da sorbaldaren gainetik begiratzeko.
- Dortoka. Shiko dachin, poliki igotzen da sudurretik arnasa hartuz, eta jaisten da ahotik airea botaz. Eskuliburuak nekatuta edo urduri sentitzen denean gomendatzen du.
- Huntza. Sanchin dachin, beso bat bestearen azpitik igarotzen da eta eskumuturretik heltzen dio. Geldiketak prestatzen ditu.
- Gassho. Ahurrak elkarrekin, otoitzean bezala, arnasarekin igo eta jaisten dira. Posizio horretatik datoz, dio eskuliburuak, blokeo-teknika guztiak.
- Suisha, ur-gurpila. Beso batek aurrera biratzen du eta besteak atzera, lehenik poliki eta gero azkar. Koordinazio- eta kontzentrazio-erronka bat.
Lurrean yoga eta Do-in ariketak daude, hala nola keinu handia edo bihurdura; horietan, gorputza bere pisuz tolestu arte itxaroten da, behartu gabe.
Eskolan
Daruma Taisoak klase propioak ditu, eta azterketa-programa bat, teknika eta teoria ezagutzeagatiko diplomekin. Gainera, Kaisaido klaseak irekitzen eta ixten ditu: beroketa eta lasaitasunera itzultzea da. Haren ariketa askok artearen tekniken oinarria ezkutatzen dute: jarrera, geldiketak, arnasketa.
Zer ez den
Ez da yoga, nahiz eta harekin sustraiak partekatu. Ez da modako gimnasia bat, ezta terapia bat ere. Eskolak osasunagatik eta ongizateagatik praktikatzen du, eta eskuliburu tradizionalak egozten dizkionak ez du osasun-profesional baten aholkua ordezkatzen. Zerbaitek min ematen badu, gelditu egiten da. Eta eskuliburuak berak eskatzen duen bezala, maisu batekin ikasten da.