Nahako mutil bat
Kanryo Higaonna Nahan jaio zen, Okinawa uhartean, 1853ko martxoaren 10ean. Gaztetan Moshi deitzen zioten. Aita samurai klasekoa zen, baina Ryukyuko erresumaren krisiak haietako asko lanpostu gabe utzi zituen, eta bere txalupan artxipelagoko uharteetan ura eta egurra saltzen ateratzen zuen bizimodua. Kanryok txikitatik lagundu zion.
Shoshin Nagamine maisuaren arabera, hemeretzi urterekin hasi zen Okinawako artea ikasten Sesho Aragakirekin, Kume herrikoarekin. Saiko Shihan Tamanok ohartarazten du bertsio hori ez dagoela baieztatuta.
Fukien: egunez ihizko aulkiak, gauez entrenamendua
Garai nahasiak ziren: Japoniak uhartea bereganatu nahi zuen, eta okinawar asko Txinara joan ziren bizitzera. Hogeita hiru edo hogeita lau urterekin, Higaonna Sensei Fukienen kokatu zen, Txina hegoaldean, eta Ryuko Ryu izeneko txinatar boxeo-maisu baten ikasle egin zen.
Ryu maisuaz gutxi dakigu. Ihi- eta kanabera-artisaua zen. Maisuak eta ikasleak egunez aulkiak eta mahaiak egiten zituzten, eta gauez entrenatzen zuten. Urte askoren ondoren, Higaonna Sensei haren lehen laguntzaile bihurtu zen. Haren teknika gogokoena aurrerako ostikoa zen, mae geri, eta horregatik «Higaonna, hanka» ezizena jarri zioten.
Ez zien inoiz bere ikasleei kontatu zehazki zer estilo ikasi zuen. Ziurra dena da Ryu maisuarekin hamaika urte baino gehiago ikasi zuela.
Itzulera eta etxeko patioa
Hogeita hamabost edo hogeita hemeretzi urterekin itzuli zen Okinawara; iturriak ez datoz bat. Ryukyuko erresuma ez zen jada existitzen. Aitaren ofizioari heldu zion berriro, baina Nahan zabaldu zen aditu handia zela, eta gazte batzuek irakasteko eskatu zioten.
Hasieran uko egin zion. Gero gauez irakasten hasi zen, bere etxeko patioan, egunez lan egiten baitzuen. Ez zien inoiz ikasleei kobratu, eta horri esker bere erara entrenatu zitzakeen. Saioak hain zorrotzak ziren, ezen askok utzi egin baitzuten. Geratu zirenak ikasle leialak izan ziren: haien artean, Chojun Miyagi, Chohatsu Kyoda, Kenwa Mabuni, Koki Gusukuma eta Seko Higa.
Bereizi zuena
Beste maisu batzuk ere itzuli ziren Txinatik garai hartan. Higaonna Senseiren eskola nabarmendu bazen, azaltzen du Saiko Shihan Tamanok, metodo batekin irakasten zuelako izan zen, besteek metodorik ez zutenean: lehenik oinarria, gero kata zailak. Haren programak barne hartzen zituen beroketa, oinarrizko teknikak, tresnekin egindako lana, esku irekiko zortzi kata klasiko eta Sanchin kata.
Txinatik kataren teoria bat ere ekarri zuen, katak gordetzen dituen teknikak aurkitzeko giltza. Ikasitakoa Okinawako berezko artearekin batu zuen, eta hala jaio zen Naha-tea. Haren ikasle Miyagi Senseik teoria hori antolatuko zuen gero, eta Kaisai no Genri deituko zion.
«Creo que su escuela se destacó de las demás porque Higaonna enseñó su karate adoptando un método sistemático, mientras que los restantes maestros enseñaron su arte sin un método específico.» («Uste dut haren eskola besteengandik nabarmendu zela Higaonnak bere karatea metodo sistematiko bat hartuta irakatsi zuelako, gainerako maisuek beren artea metodo zehatzik gabe irakatsi zuten bitartean.») — Saiko Shihan Toshio Tamano
Maisua dikean
O’Sensei Toguchik haren azken urteetako istorio bat kontatzen zuen. Higaonna Senseiri dike batean eserita arrantzan egitea gustatzen zitzaion. Ospetsu egin nahi zuen gizon bat bizkarretik hurbildu zitzaion, uretara bultzatzeko asmoz. Plisti-plasta bat entzun zen, baina erori zena bestea zen. Maisuak gorputza erlaxatu eta bultzadarekin biratzen utzi besterik ez zuen egin. Kanabera luzatu zion igotzen laguntzeko eta, barrez, esan zion:
«¡Que hombre tan excéntrico es usted! ¿Cómo se le ocurre saltar a nadar en el agua helada? ¡Va usted a asustar a los peces!» («Zer gizon bitxia zaren zu! Nola bururatzen zaizu ur izoztura igerian egitera jauzi egitea? Arrainak izutuko dituzu!») — Higaonna Sensei, O’Sensei Seikichi Toguchiren arabera
Lasaitasuna, gorputz erlaxatua eta inor umiliatzeko inolako beharrik ez. Ikasgai oso bat dike batean.
Haren azken urteak
Zahartzaroan Chojun Miyagirekin bizitzera joan zen, eta hark etxean hartu eta zaindu egin zuen. Haren etxean hil zen 1915eko abenduan, hirurogeita bi urte zituela. Saiko Shihan Tamanorentzat, Okinawako artea modernizatu zuen lehen maisua izan zen, eta haren ikuspegiari esker artearen benetako espirituak bizirik iraun zuen.